Van weeshuis tot studiefonds

De Fundatie is sinds het begin van de 20e eeuw sterk van karakter veranderd. Door betere medische voorzieningen waren er minder wezen dan in voorgaande eeuwen. Bovendien werden de taken van de Rijksoverheid op het gebied van sociale zorg en onderwijs zodanig uitgebreid, dat er steeds minder ruimte overbleef voor particulier initiatief.

Door het dalende aantal wezen werd er steeds minder vaak een beroep gedaan op een opleidingsplaats in het Fundatiehuis. Er bleef geld onbesteed liggen. Sinds 1913 werden daarom ook andere jongeren geholpen bij hun opleiding door toekenning van studiebeurzen. De Delftse Fundatie steunde aanvankelijk vooral studenten van de Technische Hogeschool, nu de Technische Universiteit, of uit Delft afkomstige jongens die elders studeerden. Pas in 1959 werd voor het eerst een studiebeurs verleend aan een meisje.

Tegenwoordig ondersteunt de Fundatie in principe alle getalenteerde studenten die iets extra's willen doen binnen hun opleiding, waarvoor de reguliere studiebeurs geen mogelijkheden biedt. Ook buitenlandse studenten, die hier geen studiefinanciering ontvangen, worden gesteund.

Geschiedenis - Het Fundatiehuis


Oude Delft 49

De Delftse Fundatie van Renswoude zetelt in het monumentale pand Oude Delft 49. Het staat niet voor niets vlak bij het voormalige Weeshuis, tegenwoordig de sociëteit van Sanctus Virgilius. Het Fundatiehuis is ontworpen door de Delftse steenhouwer en stucwerker Joseph Bollina. Het werd in gebruik genomen op 11 december 1759. In het gedicht boven de deur wordt het doel van de stichting omschreven.

(afbeelding gevelsteen)

HIER LEEFT MARIA DUYST ONSTERFLYK DOOR HAAR STERVEN
DEEZ STICHTING WAS HAAR WIL, ZY HEEFT EEN SCHAT DOEN ERVEN.
WAER UIT DE NYVRE WEES, OM VLUG VERSTAND GEËERD, HIER AFGEZONDERD LEEFT, EN VRYË KUNSTEN LEERT.
DUS DOET ZIJ LANGS HET SPOOR DER WISKUNST DE ARMOE STREVEN NAER'T MERG DER WETENSCHAP OM TOT 'S LANDS NUT TE LEVEN

Maria wilde getalenteerde weesjongens uit het Weeshuis in de gelegenheid stellen een vak te leren. Het belangrijkste vak was wiskunde. Veel jongens kwamen terecht in technische beroepen als ingenieur, architect, landmeter, scheepsbouwer, instrumentmaker etcetera. De opleiding diende niet alleen het persoonlijk welzijn van de wees, maar ook het welvaren van het vaderland.

Oude Delft 95, 51 en weer 49

In de Franse tijd raakte de Fundatie tijdelijk in grote problemen. In 1795 werden alle regenten als vertegenwoordigers van de 'oude orde' afgezet en vervangen. Het kapitaal van de Fundatie werd afgeroomd door een gedwongen staatslening.
Binnen enkele jaren meende de Fundatie de klap te boven te zijn. Zozeer zelfs, dat werd omgezien naar ruimere huisvesting, liefst met een royale tuin zodat de kwekelingen zich buiten konden vermaken. In 1803 werd het pand Oude Delft 95 gekocht, tegenwoordig eigendom van UNESCO-IHE.
Hiermee overschatte de Fundatie echter haar financiële mogelijkheden. De rente op de staatsleningen werd drastisch verlaagd, zodat acute problemen ontstonden. In 1812 werd besloten tot verkoop van Oude Delft 95 en de Fundatie huurde Oude Delft 51 van het Weeshuis. Dit pand was echter te klein. Toen zich in 1843 de mogelijkheid voordeed om het oude Fundatiehuis Oude Delft 49 terug te kopen, werd dat dan ook onmiddellijk gedaan.















Bekende Leerlingen en Bursalen >